W dniach 27.11–29.11.2009 roku w Hotelu Gołębiewski w Wiśle odbyły się inauguracyjne interaktywne i interdyscyplinarne warsztaty Akademii Medycyny Paliatywnej poświęcone opiece nad chorym „u kresu życia”. Celem spotkania, w którym wzięło udział blisko 150 osób, było podzielenie się wiedzą i doświadczeniem autorytatywnych moderatorów wybranego problemu klinicznego.

Wydarzenie zorganizowano z inicjatywy dr n med. Jadwigi Pyszkowskiej, konsultanta wojewódzkiego i kierownika Zakładu Medycyny i Opieki Paliatywnej ŚUM w Katowicach, w odpowiedzi na oczekiwania wyrażane podczas II Zjazdu Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej w 2008 roku.       

Opieka paliatywna jest postępowaniem, które ma na celu poprawę jakości życia chorych i ich rodzin poprzez zapobieganie i łagodzenie cierpienia dzięki leczeniu bólu i innych objawów fizycznych oraz problemów psychosocjalnych i duchowych (WHO 2002). Jest dziedziną interdyscyplinarną, której założeniem jest afirmacja życia, ale i godzenie się ze śmiercią jako naturalnym procesem.

Opieka nad chorym u kresu życia wymaga od zespołu medycznego nie tylko podjęcia skutecznych procedur medycznych, działań etycznych, ale również organizacyjnych umożliwiających urealnienie warunków świadczeń kontraktowych z ubezpieczycielem. Konieczne jest tworzenie różnorakich struktur organizacyjnych sprawujących opieką nad chorymi oraz zapewniających wsparcie psychologiczne, socjalne i duchowe dla rodzin i osieroconych. Krystalizacja modelu opieki paliatywnej wymaga konsekwentnego zaangażowania personelu służby zdrowia oraz środowisk pozamedycznych, a postęp dokonujący się w tej wieloprofilowej gałęzi medycyny wiąże się z koniecznością permanentnego dokształcania i wymiany doświadczeń. Dlatego też zaproszenia do udziału w warsztatach były skierowane nie tylko do osób aktualnie zajmujących się propagowaniem wiedzy z zakresu medycyny paliatywnej w Polsce, ale również, a może przede wszystkim, do lekarzy, pielęgniarek, psychologów i wolontariuszy, którzy w codziennej pracy mogą spotkać się z podobna problematyką.

Organizatorzy przygotowali bloki tematyczne, które dla uczestników spotkania były z jednej strony okazją do usystematyzowania wiedzy, z drugiej doskonałą szansą na podzielenie się w interdyscyplinarnym gronie własną opinią i wymianę doświadczeń (tab. I).

Przedstawione zagadnienia były jedynie skromną formą zasygnalizowania obszaru zainteresowań medycyny paliatywnej. Prelegenci oprócz wstępu teoretycznego do poszczególnych tematów prezentowali najciekawsze przypadki kliniczne z własnej praktyki, dzieląc się z uczestnikami własnymi uwagami, wątpliwościami i nowatorskimi rozwiązaniami. Wśród prezentowanych tematów pojawiły się odpowiedzi na wiele istotnych z punktu widzenia lekarza praktyka pytań, m.in.: jak zmienić dawkę morfiny przy przejściu z podawania doustnego na podskórne; jak włączyć morfinę, kiedy słabe opioidy miareczkowane do dawek maksymalnych są już niewystarczające; jak dobrać odpowiednią dawkę fentanylu w formie transdermalnej u pacjenta leczonego dotychczas doustną morfiną; jaki preparat, obok leków przeciwobrzękowych, powinien zostać przepisany pacjentowi w trakcie radioterapii paliatywnej mózgowia; zasady leczenia bólu neuropatycznego czy zastosowanie benzodiazepin u chorych z narastającą duszności z towarzyszącym lękiem.

Spotkania tego typu pokazują, jak istotne znaczenie ma wielopłaszczyznowa współpraca z personelem hospicjów, zespołami opieki domowej czy oddziałami medycyny paliatywnej w celu zapewnienia choremu u kresu życia godnej, pozbawionej cierpienia i strachu „ostatniej podróży”.

Pani dr Jadwidze Pyszkowskiej, wykładowcom i wszystkim organizatorom należy pogratulować profesjonalnie przygotowanych warsztatów, stworzenia wyjątkowej atmosfery w Wiśle oraz życzyć dalszych sukcesów w propagowaniu wiedzy z zakresu medycyny paliatywnej w Polsce. Kolejna II edycja Akademia Medycyny Paliatywnej odbędzie się w Szczyrku w kwietniu bieżącego roku.

..............................................................................................................................................................

Adres do korespondencji

Lek. med. Łuksz Michalecki
Zakład Radioterapii
Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie
Oddział w Gliwicach
ul. Wybrzeże Armii Krajowej 15
44-100 Gliwice
tel.: +48 32 278 80 55
fax: +48 32 278 80 01
e-mail: lukaszmichalecki@gmail.com

Pracę nadesłano: 26.12.2009 r.
Przyjęto do druku: 22.02.2010 r.